Meer lezen over dit onderwerp, kijk dan eens naar dit boek:
Improve
Hoe een groeimindset helpt bij persoonlijke groei en leefstijl
We hebben het tegenwoordig overal over: een groeimindset. Op scholen, in sportteams, op de werkvloer en zelfs binnen persoonlijke ontwikkeling is het een populair begrip geworden. Maar wat betekent het nu écht? En belangrijker nog: hoe helpt een groeimindset je in het dagelijks leven?
De inzichten uit dit artikel komen uit het boek Improve van Bart Heuvingh en Tim Koning.
Wat is een mindset?
Je mindset is het geheel aan overtuigingen dat je hebt over jezelf, je talenten en je mogelijkheden. Die overtuigingen bepalen (vaak onbewust) hoe je reageert op succes, falen, feedback en verandering. Binnen de psychologie wordt vaak onderscheid gemaakt tussen twee soorten mindset: een statische mindset en een groeimindset.
Wat is de statische mindset?
Bij een statische mindset geloof je dat eigenschappen zoals intelligentie, talent of karakter grotendeels vaststaan. Mensen met een statische mindset denken vaak in beperkingen.
Kenmerken van een statische mindset zijn bijvoorbeeld:
- Je ziet fouten als falen
- Je vermijdt uitdagingen uit angst om te mislukken
- Feedback voelt snel als kritiek
- Je vergelijkt jezelf veel met anderen
- Je denkt eerder: “Ik ben hier gewoon niet goed in”
Dat kan leiden tot stress, onzekerheid en het gevoel vast te zitten. Soms bereik je alsnog resultaten, maar vaak tegen een hoge prijs: perfectionisme, prestatiedruk en weinig plezier.
Wat is de groeimindset?
Bij een groeimindset geloof je dat je jezelf kunt ontwikkelen door oefening, inzet en feedback. Niet omdat alles maakbaar is, maar omdat groei mogelijk is.
Gezonder leven?
Mis nooit meer gezonde recepten en gezonde artikelen. Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en ontvang een gratis exemplaar van ons online magazine. 30.000 mensen gingen je voor!
Mensen met een groeimindset:
- Denken in mogelijkheden en verbetering
- Zien fouten als leermomenten
- Durven uitdagingen aan te gaan
- Gebruiken feedback om te groeien
- Vergelijken zichzelf vooral met hun eerdere zelf
Een groeimindset betekent dus niet dat alles altijd lukt. Het betekent dat je leert omgaan met tegenslagen, verandering en ongemak zonder direct op te geven.
Kun je je mindset veranderen?
Een belangrijk wetenschappelijk inzicht achter de groeimindset is neuroplasticiteit. Dat betekent dat ons brein zich kan blijven aanpassen en ontwikkelen, ongeacht leeftijd of achtergrond. Nieuwe gewoontes aanleren, anders leren omgaan met emoties of jezelf ontwikkelen op mentaal vlak is dus daadwerkelijk mogelijk. Je zit niet “vast” in wie je vandaag bent.
Dat betekent bijvoorbeeld ook dat je niet hoeft te blijven denken:
- “Ik heb nou eenmaal een kort lontje.”
- “Ik ben niet sportief.”
- “Ik ben slecht in veranderingen.”
Met tijd, oefening en bewustwording kunnen patronen veranderen.
Heb je voor alles dezelfde mindset?
Interessant is dat mindset vaak contextgebonden is. Je kunt bijvoorbeeld een groeimindset hebben op sportgebied, maar een statische mindset in relaties of op je werk. Misschien geloof je dat je fitter kunt worden door training, maar denk je tegelijkertijd dat je “gewoon slecht bent in communiceren”. Terwijl ook sociale vaardigheden ontwikkeld kunnen worden. Je mindset kan bovendien veranderen door ervaringen, inzichten of persoonlijke groei.
Lees ook: Hoe vind je jouw droom? 3 vragen die je leven kunnen veranderen
Wat is een ‘false growth mindset’?
Psycholoog Carol Dweck, de grondlegger van het begrip groeimindset, waarschuwt tegenwoordig voor iets wat zij een false growth mindset noemt. Dat is wanneer mensen zeggen dat ze een groeimindset hebben, maar dit niet terug te zien is in hun gedrag. Een groeimindset is namelijk geen label dat je op jezelf plakt, maar het is iets wat zichtbaar wordt in hoe je handelt.
Zoals Carol Dweck mooi zegt: “Growth mindset is a journey, not a proclamation.”
Het gaat niet om perfect zijn of altijd positief blijven. Het gaat om blijven leren, proberen en ontwikkelen, ook wanneer iets moeilijk is.
Waarom is een groeimindset belangrijk voor gezondheid?
Een groeimindset kan ook een grote rol spelen binnen gezondheid en leefstijl. Gezond leven draait namelijk niet om perfectie, maar om blijven ontwikkelen.
Wanneer je gelooft dat verandering mogelijk is:
- wordt het makkelijker om nieuwe gewoontes op te bouwen
- ga je milder om met terugvallen
- ervaar je minder faalangst
- blijf je gemotiveerder op de lange termijn
In plaats van: “Ik heb weer gefaald.”
Kun je leren denken: “Wat kan ik hiervan meenemen?”
Juist dát maakt duurzame verandering mogelijk.
Waarom draait groei niet om perfectie?
Een groeimindset draait uiteindelijk niet om jezelf constant bewijzen. Het gaat om blijven verbeteren, stap voor stap. Of zoals sportpsychologen het mooi omschrijven:
Consistency in improving beats intensity in proving.
Met andere woorden: consequent werken aan groei levert op de lange termijn meer op dan steeds proberen jezelf te bewijzen. En misschien is dat wel de mooiste gedachte achter een groeimindset: dat je niet perfect hoeft te zijn om te mogen groeien.
