Meer lezen over dit onderwerp, kijk dan eens naar dit boek:
Dementie
Kun je dementie voorkomen? Dit zeggen wetenschappelijke inzichten
Dementie lijkt misschien een onvermijdelijk onderdeel van ouder worden, maar dat is lang niet altijd het hele verhaal. Volgens onderzoek is tot wel 45 procent van de gevallen mogelijk te voorkomen of te vertragen door beïnvloedbare risicofactoren aan te pakken. Maar welke factoren zijn dat eigenlijk?
De inzichten uit dit artikel komen uit het boek Dementie van Dietrich Grönemeyer.
Wat zegt de wetenschap?
Dietrich Grönemeyer baseert zijn wetenschappelijke inzichten op de bevindingen van de internationale Lancet-commissie, die in 2024 tijdens de Alzheimer’s Association International Conference (AAIC) een geactualiseerde lijst presenteerde met veertien beïnvloedbare risicofactoren voor dementie. Naast bekende risicofactoren zoals roken, hoge bloeddruk en te weinig beweging, blijken ook een verhoogd LDL-cholesterol en onbehandelde oogproblemen een belangrijke rol te spelen.
Lees ook: Welke vormen van dementie zijn er? Dit zijn de belangrijkste verschillen
Dit zijn de 14 belangrijkste risicofactoren
1. Zorg goed voor je gehoor
Goed kunnen horen is belangrijker dan veel mensen denken. Onbehandeld gehoorverlies vergroot namelijk het risico op dementie. Laat je gehoor daarom regelmatig controleren en wacht niet te lang met een hoortoestel als dat nodig is. Ook helpt het om je oren te beschermen tegen langdurig harde geluiden.
2. Houd je cholesterol in de gaten
Een te hoog LDL-cholesterol is niet alleen slecht voor je hart en bloedvaten, maar ook voor je hersenen. Door je cholesterol regelmatig te laten controleren en een gezonde leefstijl aan te houden, kun je het risico verkleinen.
3. Blijf je hersenen uitdagen
Leren stopt niet na je schooltijd. Een goede opleiding legt een sterke basis, maar ook later in het leven helpt het om nieuwsgierig te blijven. Lezen, een cursus volgen of een nieuwe hobby oppakken houdt je hersenen actief en vergroot de cognitieve reserve.
Gezonder leven?
Mis nooit meer gezonde recepten en gezonde artikelen. Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en ontvang een gratis exemplaar van ons online magazine. 32.000 mensen gingen je voor!
4. Blijf sociaal actief
Sociale contacten zijn goed voor je brein. Regelmatig afspreken met vrienden of familie, vrijwilligerswerk doen of deelnemen aan activiteiten in de buurt helpt om je hersenen actief te houden en gevoelens van eenzaamheid te voorkomen.
5. Neem psychische klachten serieus
Somberheid of een depressie heeft niet alleen invloed op hoe je je voelt, maar ook op je hersenen. Wacht daarom niet te lang met het zoeken van hulp. Goed voor jezelf zorgen is ook goed voor je geheugen.
6. Bescherm je hoofd
Een harde klap op het hoofd kan het risico op dementie vergroten. Draag daarom een fietshelm wanneer dat verstandig is, gebruik goede sportbescherming en probeer valpartijen op latere leeftijd zoveel mogelijk te voorkomen.
7. Schone lucht is belangrijk
Luchtvervuiling heeft niet alleen invloed op je longen, maar ook op je hersenen. Waar mogelijk helpt het om te wandelen of fietsen in een groene omgeving en drukke verkeerswegen zoveel mogelijk te vermijden.
8. Stop met roken
Dat roken slecht is voor je gezondheid, weten we allemaal. Minder bekend is dat het ook de bloedvaten in je hersenen beschadigt. Stoppen met roken is daarom een belangrijke stap om je hersenen gezond te houden.
9. Laat je ogen regelmatig controleren
Goed zien helpt je hersenen actief te blijven. Wacht daarom niet te lang met een oogmeting of behandeling als je merkt dat je zicht achteruitgaat. Soms kan een nieuwe bril of een eenvoudige ingreep al veel verschil maken.
10. Blijf in beweging
Je hoeft geen fanatieke sporter te zijn om je hersenen gezond te houden. Dagelijks wandelen, fietsen of tuinieren stimuleert de doorbloeding van de hersenen en draagt bij aan een betere conditie én een beter geheugen.
11. Let op je bloeddruk
Een hoge bloeddruk merk je vaak niet, maar kan ongemerkt schade aanrichten in de hersenen. Laat je bloeddruk daarom regelmatig controleren en onderneem actie als deze te hoog is.
12. Houd je bloedsuiker stabiel
Een stabiele bloedsuikerspiegel is belangrijk voor je hele lichaam, dus ook voor je hersenen. Gezond eten, voldoende bewegen en diabetes goed behandelen helpen om het risico op dementie te verkleinen.
13. Voorkom overgewicht
Overgewicht vergroot de kans op verschillende gezondheidsproblemen, waaronder dementie. Kleine, blijvende veranderingen in voeding en beweging kunnen al een positief effect hebben.
14. Drink met mate
Af en toe een glas alcohol hoeft geen probleem te zijn, maar langdurig veel drinken kan de hersenen beschadigen. Minder alcohol drinken is daarom een eenvoudige manier om goed voor je brein te zorgen.
Elke gezonde keuze telt
Natuurlijk zijn niet alle risicofactoren te voorkomen. Leeftijd en erfelijke aanleg spelen ook een rol. Maar dat betekent niet dat je machteloos bent. Juist op het gebied van leefstijl, gezondheid en sociale contacten kun je zelf veel doen om je hersenen zo gezond mogelijk te houden.
De veertien risicofactoren staan bovendien niet op zichzelf. Ze beïnvloeden elkaar en versterken elkaar soms. Daarom draait het niet om één grote verandering, maar om kleine stappen die samen een positief effect kunnen hebben. Denk aan voldoende bewegen, gezond eten, je gehoor en ogen laten controleren, sociaal actief blijven en regelmatig je gezondheid laten checken.
De boodschap van de onderzoekers is dan ook hoopvol: dementie is niet altijd te voorkomen, maar we kunnen het risico vaak wel verkleinen of het ontstaan ervan uitstellen. En elke gezonde keuze die je vandaag maakt, is een investering in de gezondheid van je hersenen voor later!
