Meer lezen over dit onderwerp, kijk dan eens naar dit boek:
Dementie
Welke vormen van dementie zijn er? Dit zijn de belangrijkste verschillen
Bij dementie denken we vaak aan vergeetachtigheid. Iemand die namen niet meer weet of steeds dezelfde vraag stelt. Maar dementie is veel meer dan dat. Het is geen op zichzelf staande ziekte, maar een verzamelnaam voor verschillende aandoeningen die de hersenen aantasten. Daardoor kan het zich bij iedereen anders uiten. Maar welke verschillende vormen zijn er? En op welke signalen moet je letten?
De inzichten uit dit artikel komen uit het boek Dementie van Dietrich Grönemeyer.
Wat is dementie?
Dementie is een syndroom waarbij meerdere cognitieve functies achteruitgaan, zoals geheugen, taal, denken, plannen en oriëntatie. Deze veranderingen hebben invloed op het dagelijks leven en worden vaak geleidelijk erger. Hoewel geheugenproblemen vaak het meest opvallen, kunnen ook emoties, gedrag en persoonlijkheid veranderen. Dementie raakt niet alleen degene die de diagnose krijgt, maar ook familieleden, vrienden en mantelzorgers.
Welke vormen van dementie zijn er?
Alzheimer
Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie. De ziekte begint vaak met subtiele geheugenproblemen, zoals het vergeten van afspraken of namen. Naarmate de ziekte vordert, worden ook andere cognitieve functies aangetast. Bij Alzheimer hopen bepaalde eiwitten zich op in de hersenen, waardoor de communicatie tussen hersencellen steeds moeilijker wordt.
Vasculaire dementie
Deze vorm ontstaat door problemen met de bloedtoevoer naar de hersenen, bijvoorbeeld na een beroerte of meerdere kleine herseninfarcten. De achteruitgang verloopt vaak in stappen: na een nieuw infarct kunnen bepaalde vaardigheden plotseling verslechteren.
Lewy-body-dementie
Lewy-body-dementie wordt gekenmerkt door grote schommelingen in functioneren. Iemand kan het ene moment helder zijn en het volgende moment verward of angstig. Ook hallucinaties, slaapproblemen en symptomen die lijken op Parkinson komen vaak voor.
Frontotemporale dementie (FTD)
Deze vorm ontstaat meestal op jongere leeftijd, vaak tussen de 45 en 65 jaar. Bij FTD staan niet geheugenproblemen op de voorgrond, maar veranderingen in gedrag, persoonlijkheid of taal. Mensen kunnen bijvoorbeeld impulsiever, emotioneler of juist apathischer worden.
Gezonder leven?
Mis nooit meer gezonde recepten en gezonde artikelen. Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en ontvang een gratis exemplaar van ons online magazine. 32.000 mensen gingen je voor!
Wanneer is vergeetachtigheid meer dan ouderdom?
Mogelijke vroege tekenen van dementie zijn:
- Steeds dezelfde verhalen of vragen herhalen
- Moeite hebben om gesprekken te volgen
- Verdwalen op bekende plekken
- Problemen met dagelijkse handelingen, zoals koken of administratie
- Veranderingen in stemming of gedrag
- Toenemende achterdocht of angst
- Moeite met plannen en organiseren
- Verminderd reuk- of smaakvermogen
Vergeetachtigheid komt bij iedereen weleens voor en betekent niet meteen dat er sprake is van dementie. Maar als meerdere signalen regelmatig terugkomen en het dagelijks leven beginnen te beïnvloeden, is het verstandig om dit met de huisarts te bespreken.
Lees ook: Waarom je je soms zo alleen voelt (en wat dat echt betekent)
Welke factoren kunnen ook meespelen?
Wat veel mensen niet weten, is dat geheugen- en concentratieproblemen niet altijd door dementie worden veroorzaakt. Soms worden de klachten veroorzaakt door iets anders:
- Een vitamine B12-tekort
- Schildklierproblemen
- Depressie
- Medicijngebruik
- Alcoholmisbruik
- Infecties
- Slaaptekort
- Stofwisselingsstoornissen
In sommige gevallen kunnen deze klachten zelfs gedeeltelijk of volledig verdwijnen wanneer de onderliggende oorzaak wordt behandeld. Daarom is het belangrijk om veranderingen in geheugen of concentratie altijd serieus te nemen en medisch te laten onderzoeken.
De mens achter de diagnose
Dementie kan herinneringen vervagen, maar niet de mens achter de ziekte. Iemand met dementie blijft dezelfde persoon die liefhad, droomde, lachte en een leven vol ervaringen heeft opgebouwd. Hoewel woorden en herinneringen soms verdwijnen, blijven gevoelens vaak verrassend lang bestaan. Daarom zijn liefde, aandacht en echte verbinding misschien wel belangrijker dan ooit.
Dementie neemt toe, maar er is ook hoop
Het aantal mensen met dementie neemt toe, onder andere doordat we steeds ouder worden. Toch is er ook hoopvol nieuws. Onderzoek laat zien dat factoren zoals voldoende beweging, gezonde voeding, mentale uitdaging en sociale contacten mogelijk kunnen bijdragen aan een lager risico op dementie.
Hoewel er voor de meeste vormen van dementie nog geen genezing bestaat, weten we steeds meer over hoe we de gezondheid van onze hersenen kunnen ondersteunen en hoe we mensen met dementie beter kunnen begeleiden. Misschien is dat wel het belangrijkste om te onthouden: achter elke diagnose zit een mens. Iemand met een eigen verhaal, herinneringen en gevoelens. Iemand die gezien, gehoord en gewaardeerd wil worden, niet om wat hij nog kan, maar simpelweg om wie hij is.
