Meer lezen over dit onderwerp, kijk dan eens naar dit boek:
De Beautybijbel
Check jij altijd de ingrediëntenlijst van je skincare? Dit zegt dus minder dan je denkt
Sta jij in de drogist ook weleens de achterkant van een potje crème te bestuderen? Of zoek je thuis eerst op of er alcohol, sulfaten of andere ingrediënten in je nieuwe serum zitten? Je bent zeker niet de enige. We hebben inmiddels behoorlijk goed geleerd om kritisch naar de ingrediëntenlijst van cosmetica te kijken. Maar daar zit ook een keerzijde aan. Want ergens is het idee ontstaan dat je aan zo’n lijst precies kunt zien of een product goed is voor je huid. Alcohol? Wegleggen. Sulfaten? Liever niet. Vitamine C hoog op de lijst? Die gaat mee naar huis. Alleen werkt cosmetica helemaal niet zo simpel…
De inzichten uit dit artikel komen uit het boek De Beautybijbel van Heleen Kibbelaar.
Een ingrediëntenlijst vertelt lang niet alles
De ingrediëntenlijst op je shampoo, serum of dagcrème is niet nutteloos. Deze lijst wordt ook wel de INCI-lijst genoemd en laat zien welke ingrediënten in een product zitten. Het is handig als je bijvoorbeeld allergisch bent voor een bepaalde stof en wilt controleren of die erin zit. Maar wil je weten hoe mild een product is, of hoe goed het daadwerkelijk werkt? Dan kom je met alleen die lijst niet zo ver.
Ingrediënten worden in principe van de hoogste naar de laagste concentratie vermeld. Maar vanaf een concentratie van 1 procent mag de volgorde willekeurig zijn. Hoeveel er precies van ieder ingrediënt in je crème of serum zit, kun je dus niet zomaar aflezen. En eigenlijk is dat nog maar het begin.
Het gaat niet om één ingrediënt
We zijn gewend geraakt om ingrediënten individueel te beoordelen. Niacinamide is goed. Sulfaten zijn slecht. Vitamine C willen we graag in ons serum en alcohol zien we liever niet op het etiket. Maar een cosmeticaproduct is geen optelsom van allemaal losse ingrediënten. Het is een zorgvuldig samengestelde formule waarin stoffen elkaar kunnen beïnvloeden en versterken.
Vitamine C kan bijvoorbeeld beter werken in combinatie met vitamine E. En zelfs een kleine verandering in de verhouding tussen ingrediënten kan al verschil maken in hoe hydraterend, mild of effectief een product uiteindelijk is. Een ingrediënt uit een formule pikken en op basis daarvan zeggen dat een product goed of slecht is, is dus eigenlijk een beetje alsof je één ingrediënt uit een recept kiest en daarmee bepaalt of het hele gerecht lekker is.
Moet je sulfaten dan helemaal niet vermijden?
Je ziet tegenwoordig op heel wat shampoos en reinigers groot ‘sulfaatvrij’ staan. Dat klinkt al snel alsof je daarmee automatisch voor de mildere optie kiest. Toch hoeft dat niet zo te zijn.
Gezonder leven?
Mis nooit meer gezonde recepten en gezonde artikelen. Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en ontvang een gratis exemplaar van ons online magazine. 35.000 mensen gingen je voor!
Sulfaten zoals Sodium Laureth Sulfate (SLES) kunnen in een formule worden gecombineerd met mildere reinigende stoffen, hydraterende ingrediënten en een goed afgestemde pH. Het resultaat kan juist een heel milde reiniger zijn. Andersom is een product zonder sulfaten niet automatisch zacht voor je huid of haar. Het gaat dus niet alleen om de vraag: zitten er sulfaten in? Minstens zo belangrijk is wat er nog meer in het product zit en hoe alles samenwerkt.
En alcohol dan?
Nog zo’n ingrediënt waar online veel over wordt gezegd: alcohol. Misschien heb je zelfs geleerd dat je een product beter kunt laten staan zodra je ‘alcohol denat.’ op het etiket ziet, maar ook dat ligt genuanceerder.
Er worden verschillende soorten alcohol gebruikt in cosmetica en die hebben verschillende functies. Vetalcoholen, zoals cetylalcohol en stearylalcohol, hebben juist een verzachtend en verzorgend effect op huid en haar. Alcohol denat. kan onder andere helpen om een product licht te laten aanvoelen en snel te laten drogen. Denk bijvoorbeeld aan een lichte zonnebrandcrème of serum dat niet zo’n plakkerig laagje achterlaat. Tot nu toe is er geen overtuigend klinisch bewijs dat alcohol denat. in normale cosmeticaproducten de huid structureel uitdroogt zoals online vaak wordt beweerd. Ook hier draait het weer om de complete formulering.
Meer vitamine C is niet automatisch beter
Maar wat als een merk wél vertelt hoeveel van een ingrediënt erin zit? Een serum met 10 procent vitamine C klinkt tenslotte een stuk indrukwekkender dan eentje waarop helemaal geen percentage staat. Maar ook zo’n percentage zegt niet alles.
Stel dat twee serums allebei 10 procent vitamine C bevatten. Op papier lijken ze misschien vrijwel hetzelfde. In werkelijkheid kan het ene serum veel effectiever zijn dan het andere. Vitamine C is namelijk een vrij instabiel ingrediënt. De stof kan afbreken onder invloed van bijvoorbeeld licht, lucht en zuurstof en komt daarnaast niet vanzelf gemakkelijk door de huidbarrière. De pH van het product, stabiliserende ingrediënten en de technologie waarmee vitamine C wordt verwerkt, kunnen daarom allemaal invloed hebben op de uiteindelijke werking. Die grote ‘10% VITAMIN C’ op de verpakking vertelt dus maar een deel van het verhaal.
Lees ook: Glass skin zónder skincare? Dit eetpatroon doet het voor je
Wat je óók niet ziet op de verpakking
Er gebeurt achter de schermen namelijk veel meer voordat jouw serum in dat mooie glazen flesje belandt. Cosmeticamerken kunnen bijvoorbeeld gebruikmaken van zogenoemde afgiftesystemen. Simpel gezegd zijn dit technologieën die kunnen helpen om een ingrediënt te beschermen en ervoor te zorgen dat het op de juiste plek terechtkomt. Ze kunnen er bijvoorbeeld voor zorgen dat een ingrediënt langer stabiel blijft of geleidelijk wordt afgegeven. Bij retinol kan zo’n geleidelijke afgifte interessant zijn, omdat de huid daardoor minder plotseling aan een hoge hoeveelheid wordt blootgesteld.
Zulke technieken kun je meestal helemaal niet herkennen aan de ingrediëntenlijst. Je ziet welke losse stoffen erin zitten, maar niet hoe die samen zijn verwerkt.
Zelfs twee dezelfde lijstjes kunnen anders uitpakken
Alsof het nog niet ingewikkeld genoeg was, kunnen twee producten met dezelfde ingrediënten en zelfs dezelfde concentraties tóch anders uitpakken. Dat heeft onder andere te maken met hoe een product wordt gemaakt. De temperatuur tijdens het mengen, de volgorde waarin ingrediënten worden toegevoegd en hoelang alles wordt gemengd, kunnen invloed hebben op de textuur, stabiliteit en uiteindelijke werking.
Ook de zuurgraad – de pH – speelt mee. Sommige ingrediënten werken namelijk alleen goed binnen een bepaalde pH. En je raadt het al: ook die informatie vind je niet terug in de ingrediëntenlijst.
Maar waar moet je dan wél op letten?
Moeten we dan maar helemaal stoppen met etiketten lezen? Nee. Zeker als je weet dat je allergisch bent voor een bepaalde stof, blijft de ingrediëntenlijst belangrijk. Maar probeer vooral niet ieder ingrediënt los als ‘goed’ of ‘slecht’ te beoordelen.
Kijk liever wat een merk vertelt over het product als geheel. Waarom zijn bepaalde ingrediënten gecombineerd? Wordt er iets verteld over de gebruikte technologie? En vooral; waarop zijn de beloftes gebaseerd? Heeft het merk daadwerkelijk onderzoek of betrouwbare tests uitgevoerd naar het eindproduct? Want uiteindelijk koop je een complete formule. En juist wat al die ingrediënten sámen doen, bepaalt of dat veelbelovende serum of die nieuwe crème ook echt iets voor je huid kan betekenen.
