Meer lezen over dit onderwerp, kijk dan eens naar dit boek:

Gezonder in 30 dagen door onbewerkt voedsel

Meer over dit boekMeer over dit boek
Voeding

Zo kun je PFAS vermijden via gezonde voeding

PFAS kom je tegenwoordig op allerlei plekken tegen. Ze zitten niet alleen in bepaalde industriële producten, maar kunnen ook via voedsel, drinkwater en verpakkingen in ons lichaam terechtkomen. Helemaal voorkomen dat je ermee in aanraking komt is vrijwel onmogelijk. Wel zijn er een aantal manieren waarop je je blootstelling mogelijk kunt beperken. En daarvoor hoef je echt niet meteen je hele keuken om te gooien! Vaker zelf koken, kiezen voor verse en weinig bewerkte producten en kritisch kijken naar verpakkingen en kookgerei zijn al goede plekken om te beginnen.

Geïnspireerd door inzichten uit het boek Gezonder in 30 dagen door onbewerkt voedsel leggen we uit hoe educatie, zelf koken en natuurlijke ingrediënten je belangrijkste wapens zijn tegen deze ‘forever chemicals‘.

Wat zijn PFAS precies?

PFAS staat voor per- en polyfluoralkylstoffen. Het is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die onder andere worden gebruikt vanwege hun water-, vet- en vuilafstotende eigenschappen. Daardoor zijn ze door de jaren heen in allerlei producten terechtgekomen. Denk aan bepaalde soorten waterafstotende kleding, voedselverpakkingen, cosmetica en sommige anti-aanbaklagen. Ook kunnen PFAS voorkomen in voedsel en drinkwater.

Het lastige aan PFAS is dat veel van deze stoffen nauwelijks afbreken in het milieu. Daarom worden ze ook wel forever chemicals genoemd. Sommige PFAS kunnen zich bovendien ophopen in het lichaam. Langdurige blootstelling aan bepaalde PFAS wordt in onderzoek in verband gebracht met verschillende gezondheidseffecten.

Hoe komen PFAS in ons eten terecht?

PFAS kunnen op allerlei manieren in ons eten terechtkomen. Bijvoorbeeld doordat planten en dieren PFAS uit hun omgeving opnemen of doordat voedsel in contact komt met materialen waarin bepaalde PFAS zijn verwerkt.

Zo kunnen PFAS onder andere voorkomen in:

  • bepaalde voedselverpakkingen;
  • vis uit vervuild water;
  • drinkwater;
  • sommige materialen die tijdens het bereiden of verpakken van voedsel worden gebruikt.

Dat betekent gelukkig niet dat je voortaan bang hoeft te zijn voor alles wat je eet. Het is vooral goed om te weten waar mogelijke bronnen zitten, zodat je waar mogelijk bewustere keuzes kunt maken.

PFAS en bestrijdingsmiddelen

Ook bestrijdingsmiddelen kunnen een rol spelen bij PFAS. Sommige middelen die in de landbouw worden gebruikt bevatten stoffen die onder de brede groep PFAS vallen. Zo kunnen deze stoffen uiteindelijk ook in het milieu en mogelijk in onze voedselketen terechtkomen.

Dat betekent natuurlijk niet dat je groente en fruit beter kunt laten liggen. Integendeel: die blijven een belangrijk onderdeel van een gezond voedingspatroon. Je hoeft dus echt niet ineens met argwaan naar iedere paprika of aardbei te kijken.

Wel kun je met een paar simpele keuzes proberen je blootstelling aan PFAS en andere ongewenste stoffen zoveel mogelijk te beperken.

PFAS vermijden met voeding

 1. Kook zoveel mogelijk zelf

Een van de meest waardevolle lessen uit het boek Gezonder in 30 dagen door onbewerkt voedsel is: wil je gezond eten, dan moet je leren wat er in je eten zit. En daar kom je alleen achter als je het zelf maakt. Zelf koken betekent controle. Jij kiest wat erin gaat, en wat niet. Laat die magnetronmaaltijd of broodje bij het tankstation dus vaker links liggen, en kies voor pure, herkenbare ingrediënten.

Extra tip: probeer elke week een nieuw gezond recept. Kies een groente waar je weinig mee kookt en zoek uit waarom die goed voor je is. Dat maakt het niet alleen leerzaam, maar ook leuk!

 2. Kies bewust je ingrediënten

Sommige voedingsmiddelen helpen je lichaam zelfs om PFAS sneller af te breken. Denk aan:

  • Broccoli is rijk aan sulforafaan, wat helpt bij detoxprocessen.

  • Bessen zitten vol antioxidanten.

  • Vezelrijke granen, zoals havermout en quinoa, die helpen je darmen om afvalstoffen af te voeren.

En laat zware metalen of chemische stoffen zich nou net graag binden aan vet en eiwitten… dus als je vlees of vis eet, kies dan biologisch of duurzaam gevangen vis. Zeker geen paling of roofvissen uit Nederlandse rivieren.

Wat kun je verder doen?

  • Kies zo vaak mogelijk voor biologisch gecertificeerde producten. Biologische landbouw verbiedt het gebruik van synthetische pesticiden, inclusief middelen met PFAS.

  • Was en schil groente en fruit grondig, ook als ze biologisch zijn, om reststoffen te verwijderen.

  • Diversifieer je voeding: eet gevarieerd en koop bij voorkeur lokaal, zodat je minder risico loopt op herhaaldelijke blootstelling via dezelfde bron.

 3. Let op je drinkwater

PFAS kunnen ook in drinkwater voorkomen. Hoeveel dat is, verschilt per regio en waterbron.

Maak je je zorgen over de hoeveelheid PFAS in jouw drinkwater? Kijk dan eerst naar informatie van je waterbedrijf of officiële instanties. Niet ieder waterfilter verwijdert namelijk PFAS. Sommige filters met actieve kool of omgekeerde osmose kunnen bepaalde PFAS verminderen, maar hoe goed dat werkt hangt af van het type filter én hoe je het gebruikt.

Je hoeft dus niet gelijk een duur filtersysteem aan te schaffen.

 4. Gooi die oude anti-aanbakpan weg

Als je pan beschadigd is en je ziet krassen in de coating, dan kan die bij verhitting PFAS afgeven. Kies liever voor:

  • Gietijzer (duurzaam & natuurlijk antiaanbak)

  • Roestvrij staal

  • Keramische pannen zonder PFAS-coating

5. Zeg vaker ‘nee’ tegen fastfood & afhaal

Fastfood zit niet alleen vol lege calorieën, maar wordt vaak ook verpakt in vetwerende dozen die PFAS bevatten. En dat vet trekt de chemische stoffen er zo uit. Een frietje op z’n tijd kan natuurlijk best, maar als je dit regelmatig eet, tikken die kleine beetjes PFAS snel aan.

Lees ook: Wat is het 5x5x5-model? Zo werkt eten om ziekte te verslaan

Gezond eten is blijven leren

Een van de waardevolle inzichten uit Gezonder in 30 dagen door onbewerkt voedsel is het belang van blijven leren over voeding. In de moderne samenleving is het contact met voedsel grotendeels verloren gegaan. Vaak is niet meer bekend waar producten vandaan komen, hoe ze zijn verwerkt, of wat ze precies doen in het lichaam. Dat gebrek aan kennis maakt consumenten vatbaar voor mooie praatjes op verpakkingen, loze gezondheidsclaims en helaas ook voor stille vervuilers zoals PFAS.

Door bewuster om te gaan met voeding, etiketten te leren lezen, vaker zelf te koken en eventueel zelfs wat groenten of kruiden te verbouwen, ontstaat er grip op wat er dagelijks het lichaam binnenkomt. Zo wordt gezond eten niet iets dat ‘moet’, maar iets dat logisch aanvoelt.

PFAS vermijden in kleine stapjes

Je hoeft na het lezen van dit artikel dus niet meteen je halve keuken weg te gooien. Kies liever één of twee dingen die voor jou haalbaar zijn:

  • Deze week: kook drie keer zelf zonder pakjes of zakjes.
  • Volgende maand: overstappen op nieuwe, veilige pannen.
  • Over 6 maanden: misschien zelfs je eigen kruiden kweken.

Wil je weten of je al gezond eet?

Bewust omgaan met voeding begint bij inzicht. Misschien vraag je je na het lezen van dit artikel af: Hoe goed doe ik het eigenlijk al? Eet je vooral onbewerkte producten? En krijg je voldoende voedzame ingrediënten binnen?

Ontdek het zelf met onze ‘Hoe gezond eet jij?’ test. In een paar korte vragen (slechts 2 minuten) krijg je een helder beeld van je huidige eetpatroon én praktische tips om het stap voor stap te verbeteren. Zo weet je precies waar je staat, en waar je nog kunt groeien richting een PFAS-vrij en voedzaam eetpatroon.

 Doe de gratis test en ontdek hoe jouw voeding scoort. ➔