Mitochondriën: biljoenen oplaadbare batterijtjes in je lichaam

Geschreven door Marjolein Dubbers

Mitochondriën. Een woord waar nog maar weinig mensen van hebben gehoord, laat staan op googelen. Ik verwacht dat dit de komende jaren flink gaat veranderen. Mitochondriën zijn namelijk verantwoordelijk voor het hoog houden van ons energieniveau én het gezond houden van ons lichaam. Het is mijn passie om zoveel mogelijk vrouwen zoveel mogelijk energie te geven. Daarom ga ik je vandaag vertellen over je mitochondriën. Dit wil je echt weten, ook al weet je nog niet dat je dit echt wilt weten!

Alleen de zon gaat voor niets op

Bijna niemand weet waar levensenergie in ons lichaam vandaan komt. We gaan er gewoon maar vanuit dat deze er iedere ochtend weer is, net zoals iedere ochtend ook de zon weer opkomt. We gaan er ook vanuit dat deze energie ’s nachts ook wordt geproduceerd want we willen graag dat ’s nachts ons hart blijft kloppen en onze ademhaling niet al te lang stilstaat. We staan er weinig bij stil, maar ook daarvoor is energie nodig. Voor niets gaat alleen de zon op.

Waar wordt levensenergie eigenlijk gemaakt?

Waar komt al deze levensenergie eigenlijk vandaan? Energie wordt aangemaakt in je mitochondriën, die zich bevinden in vrijwel al je lichaamscellen. Je hebt er biljoenen van en je kunt ze zien als minuscuul kleine batterijtjes. Oplaadbare batterijtjes gelukkig, anders zouden we het niet lang volhouden op deze planeet. Door middel van een ongelooflijk complex proces dat celademhaling wordt genoemd, worden in je mitochondriën bepaalde voedingsmoleculen samen met zuurstof omgezet in energie. Voeding plus zuurstof is dus de brandstof voor energie.

Het valt me vaak op dat veel kennis van ons lichaam nog zo jong is. Pas in de zeventiger jaren ontdekte professor Peter Mitchell hoe dit complexe proces van energieproductie in een mensenlichaam in zijn werk gaat. Hij kreeg hiervoor in 1978 de Nobelprijs voor Scheikunde.

ATP: levensenergie én energie voor fun

De energie die je mitochondriën produceren wordt ATP ofwel adenosinetrifosfaat genoemd. ATP wordt voor een groot deel (bij een gezond persoon zo’n 70%) gebruikt voor vitale levensfuncties. Met andere woorden: dit is nodig om jou in leven te houden. Alles wat extra wordt geproduceerd kan jij gebruiken om leuke dingen mee te doen. Ben jij te moe om volop leuke dingen te doen, dan betekent dit dat je mitochondriën te weinig energie produceren.  Overmatige vermoeidheid is een eerste signaal van je lichaam dat er iets aan de hand is: vrijwel alle ziektes beginnen met gebrek aan energie.

Ziektes beginnen vaak met slecht werkende mitochondriën

Recent onderzoek over de belangrijke rol van onze mitochondriën wijst dan ook uit dat als iemand lijdt aan een chronische ziekte, de kans heel groot is dat het probleem begonnen is met minder goed functionerende mitochondriën. Dit betekent dat niet alleen vermoeidheidsziektes zoals CVS en ME maar ook ziektes als diabetes type 2, allergieën, auto-immuunziektes en zelfs neurologische problemen als depressies en dementie lijken te starten met mitochondriën die het niet meer zo naar hun zin hebben.

Ik kan niet genoeg benadrukken hoe belangrijk je mitochondriën zijn voor je vitaliteit en gezondheid. Problemen met mitochondriën worden ook steeds meer in verband gebracht met vroegtijdige veroudering.

Mitochondriën; ook heel belangrijk voor gezonde hersenen

Ook in je hersenen zijn je mitochondriën heel belangrijk: alleen al je hersenen in rust gebruiken 20 procent van de geproduceerde ATP. Ook terwijl je slaapt! Dromen bestaan omdat je hersenen ’s nachts heel actief zijn.

Je mitochondriën bepalen niet alleen je energieniveau, maar zijn in feite beslissers over leven en dood van al je cellen. Toen ik dit zo’n twee jaar geleden ontdekte, besefte ik pas hoe ongelooflijk belangrijk mitochondriën zijn. Ik vroeg me af waarom ik nog nooit eerder van mitochondriën had gehoord. Waarom heeft niemand me ooit iets over ze verteld?

Hoe zorg je goed voor je mitochondriën?

Ik werd enorm getriggerd door deze biljoenen oplaadbare batterijtjes in mijn lichaam. Ik werd er helemaal enthousiast over! Hoe kon ik er nou voor zorgen dat ze zoveel mogelijk energie voor me zouden blijven produceren, ook (en misschien wel vooral) bij het ouder worden. Ik ben heel diep gedoken in dit mega-interessante onderwerp en ontdekte dat, net zoals op mijn hormonen, ik grote invloed kon uitoefenen op mijn mitochondriën.

Hoe? Met mijn voeding!

Welke voeding is gezond voor je mitochondriën?

Zo langzamerhand begint het tot ons door te dringen hoe belangrijk voeding is voor onze gezondheid. Ook al spreken artsen er nog weinig over, we voelen allemaal het verschil in ons lijf, als we een tijdje gezonder (of slechter)  eten dan we normaal gesproken gewend zijn.

In mijn eerste boek, Het Energieke Vrouwen VoedingsKompas, heb ik beschreven hoe je met voeding invloed hebt op je hormonen. Ik hoop dat je dit boek hebt gelezen. Gelukkig blijkt deze voeding ook gezond te zijn voor onze mitochondriën! Maar toch bleek dat ik nog meer kon doen. Ik kon wat puntjes op de i zetten.

Waarom weet niemand dit?

Het bleek dat mijn mitochondriën van vetmoleculen uit voeding twee keer zoveel energie kunnen produceren als van glucosemoleculen. Eiwitmoleculen spelen nauwelijks een rol als het gaat om de productie van energie.

Gezonde vetten blijken dus hele belangrijke energieleveranciers te zijn! Laten we nou juist de afgelopen tientallen jaren gezonde vetten hebben geschrapt van ons dagelijks menu. We zijn bang gemaakt voor gezonde vetten want ze zouden ons dik maken en hart- en vaatziektes veroorzaken. Zou dit de reden zijn dat zoveel mensen zo moe zijn? Of erger: dat zoveel mensen een chronische ziekte onder de leden hebben?

Is de wereld dan toch plat?

Er komt steeds meer onderzoek naar buiten dat het eten van gezonde vetten belangrijk is als het gaat om onze gezondheid en veel minder slecht als altijd is gedacht. Ze blijken gewoon gezond te zijn. Ook de verzadigde vetten.

Veel mensen geloven dit nog niet. Dat begrijp ik. Het is een beetje alsof een klein groepje mensen opeens gaat beweren dat de aarde toch plat is in plaats van rond. Maar hoe meer ik hierover lees, hoe meer ik hierover leer en misschien wel het belangrijkste: hoe meer ik ze op mijn dagelijkse menu zet, hoe meer ik voel dat dit inderdaad hele belangrijke energiegevers voor me zijn! En nee, ik word er niet dikker van!

Hoe veranderen we hardnekkige mythes?

Ik heb mezelf tot taak gesteld om deze nieuwe boodschap de wereld in te brengen. Niet omdat ik zo nodig mythes wil ontzenuwen maar omdat deze mythe, dat vetten slecht voor ons zijn, ons zoveel gezondheid en energie kost. Onze mitochondriën snakken naar gezonde vetten en de mensheid snakt naar meer energie. Is er een verband? Absoluut!

Wil je hier meer over weten?

Eet meer energie - Marjolein Dubbers

In Eet meer energie laat Marjolein Dubbers zien welke onderzoeken aan haar verhaal ten grondslag liggen, wat je beter kunt vermijden als het gaat om voeding en deelt ze 30 van haar favoriete, heerlijke, recepten met je.

Ook gezonder eten?

Op zoek naar de lekkerste recepten en betrouwbare informatie? Mis onze gratis nieuwsbrief dan niet en meld je nu aan!