7 Japanse wijsheden die je kijk op het leven kunnen veranderen
We zijn vaak zo druk met alles wat we nog moeten doen, dat we soms vergeten om even stil te staan bij wat écht belangrijk is. In Japan bestaan er eeuwenoude wijsheden die ons daar op een mooie manier aan herinneren. Van leren loslaten tot genieten van de kleine dingen: deze 7 Japanse wijsheden laten zien dat geluk niet altijd in grote veranderingen hoeft te zitten. Misschien zit er wel eentje tussen die jij vandaag kunt gebruiken!
De inzichten uit dit artikel komen uit het boek Tijdloze lessen uit Japan van Saori Okada.
Wat kunnen we leren van Japanse wijsheden?
Japan staat bekend om zijn bijzondere tradities en levensfilosofieën. Veel daarvan draaien om eenvoud, aandacht en het accepteren van dingen zoals ze zijn. En juist in een wereld waarin we altijd maar bezig zijn, kunnen we daar misschien best iets van leren. Want zeg eens eerlijk: hoe vaak ben je alweer bezig met morgen, terwijl vandaag nog niet eens voorbij is? Of maak je je druk om iets waar je eigenlijk helemaal geen invloed op hebt?
Lees ook: Luiheid overwinnen? 8 Japanse technieken voor meer energie en focus
Deze 7 Japanse wijsheden nodigen je uit om het leven eens op een andere manier te bekijken:
1. Ma
Wanneer heb jij voor het laatst even helemaal niets gedaan? Zonder telefoon, muziek of een lijstje met dingen die nog moeten gebeuren? In Japan bestaat daar een mooie wijsheid voor: ma. Dit begrip draait om de ruimte tussen dingen. Denk bijvoorbeeld aan de stilte tussen twee muzieknoten of een korte pauze in een gesprek. Juist die momenten van rust kunnen betekenis geven aan alles wat eromheen gebeurt.
Toch hebben we vaak de neiging om ieder vrij moment op te vullen. Even scrollen op je telefoon terwijl je wacht, snel nog een klusje doen of muziek aanzetten zodra het stil wordt. Ma herinnert ons eraan dat die lege momenten helemaal niet opgevuld hoeven te worden. Sterker nog, ze geven je juist de ruimte om na te denken, je gevoelens op te merken en even bewust aanwezig te zijn.
Gezonder leven?
Mis nooit meer gezonde recepten en gezonde artikelen. Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en ontvang een gratis exemplaar van ons online magazine. 35.000 mensen gingen je voor!
2. Shoganai
Soms lopen dingen nu eenmaal anders dan je had gehoopt. Een afspraak wordt afgezegd, iemand reageert anders dan verwacht of iets loopt helemaal anders dan je had gehoopt. En hoe frustrerend dat ook kan zijn, je kunt nu eenmaal niet overal invloed op hebben.
En dat is precies waar shoganai om draait. Deze Japanse wijsheid betekent zoiets als ‘er is niets aan te doen’. Dat klinkt misschien een beetje negatief, maar de gedachte erachter is juist heel waardevol. Het gaat namelijk niet om opgeven, maar om accepteren dat sommige dingen buiten jouw macht liggen. Want blijven vechten tegen iets wat je niet kunt veranderen, kost vaak alleen maar energie. En door die weerstand los te laten, ontstaat er ruimte om je te richten op wat je wél kunt doen.
Probeer het zelf: Maak je je ergens druk om? Vraag jezelf dan eens af: heb ik hier daadwerkelijk invloed op? Zo niet, probeer je aandacht dan te verleggen naar iets waar je wel iets aan kunt veranderen.
3. Ikigai
Wat maakt jou écht gelukkig? Misschien is dat tijd doorbrengen met je familie, iets creatiefs maken, voor anderen zorgen of gewoon ’s ochtends rustig genieten van je eerste kop koffie. De Japanse wijsheid ikigai draait om precies dat gevoel. Het wordt vaak omschreven als je ‘reden van bestaan’: datgene wat je leven betekenis geeft en ervoor zorgt dat je ’s ochtends met plezier opstaat. En nee, dat hoeft echt geen groot levensdoel te zijn. Je ikigai kan juist zitten in de kleine, alledaagse dingen waar je energie en voldoening uit haalt. Het mooie aan deze filosofie is dat je niet voortdurend op zoek hoeft naar méér. Soms is het juist de kunst om te herkennen hoeveel waarde er al zit in wat je hebt.
Probeer het zelf: Denk eens na over de momenten waarop je je het gelukkigst voelt. Wat ben je dan aan het doen? En hoe kun je daar vaker tijd voor maken?
4. Zen
Je bent aan het koken, maar ondertussen denk je alweer aan je werk. Of je zit op de bank, terwijl je in je hoofd nog allerlei gesprekken van die dag herhaalt. Herkenbaar? De Japanse zentraditie leert ons om bewuster aanwezig te zijn in het moment.
Zen komt voort uit het boeddhisme en draait om meditatie, aandacht en het leren kennen van jezelf. Hoewel we het woord tegenwoordig vaak gebruiken om een ontspannen gevoel te beschrijven, gaat zen eigenlijk veel verder dan alleen rustig zijn. Het is een manier om je aandacht te trainen en minder meegesleept te worden door alle gedachten en afleidingen om je heen. En daarvoor hoef je echt niet urenlang te mediteren. Je kunt ook tijdens gewone dagelijkse bezigheden oefenen om met je aandacht in het moment te blijven.
Probeer het zelf: Kies vandaag eens een dagelijkse bezigheid, zoals afwassen, koken of wandelen. Leg je telefoon weg en richt je volledig op wat je doet. Wat zie, hoor en voel je?
5. Setsunai
Sommige herinneringen kunnen je ineens behoorlijk raken. Een oud liedje dat je terugbrengt naar een bijzondere vakantie, een foto van iemand die je mist of een plek waar je vroeger vaak kwam. Het maakt je blij en verdrietig tegelijk, omdat het zo’n mooie herinnering is, maar ook omdat je weet dat dat moment nooit meer precies zo terugkomt. In het Japans bestaat daar een bijzonder woord voor: setsunai. Het beschrijft dat bitterzoete gevoel van verlangen, nostalgie en verdriet.
Volgens deze wijsheid hoeven we die gevoelens niet weg te stoppen. Juist omdat mooie momenten niet voor altijd duren, zijn ze zo waardevol. Het herinnert ons eraan om niet alleen met weemoed terug te kijken, maar ook wat vaker stil te staan bij de bijzondere momenten die we nú meemaken.
Probeer het zelf: Denk eens terug aan een herinnering die je nog altijd raakt. Wat maakte dat moment zo bijzonder? En hoe kun je vandaag wat bewuster genieten van de mensen en dingen die belangrijk voor je zijn?
6. Shinrin-yoku
Na een drukke dag kan een wandeling in het bos soms precies zijn wat je nodig hebt. Even weg van alle verplichtingen en prikkels. Alleen jij, de frisse buitenlucht en de geluiden van de natuur. In Japan noemen ze dit shinrin-yoku, ook wel ‘bosbaden’ genoemd. En nee, daarvoor hoef je niet letterlijk een bad te nemen! Het draait om bewust tijd doorbrengen in de natuur en daarbij al je zintuigen gebruiken.
Luister bijvoorbeeld naar de vogels, voel de wind op je gezicht en kijk eens goed naar de kleuren van de bomen. In plaats van met je gedachten bij je to-dolijst te zitten, richt je je aandacht op wat er om je heen gebeurt. Zo’n moment buiten kan je helpen om te ontspannen en weer even tot jezelf te komen.
Probeer het zelf: Maak eens een wandeling zonder muziek of podcast. Kijk bewust om je heen en probeer op te merken wat je normaal gesproken misschien voorbijloopt.
7. Wabi-sabi
We willen vaak dat alles ‘perfect’ is. Ons huis, ons uiterlijk, ons werk… Maar wat als juist die imperfecties iets moois hebben? Dat is de gedachte achter wabi-sabi. Deze Japanse filosofie leert ons om schoonheid te zien in dingen die niet perfect, blijvend of helemaal af zijn. Denk bijvoorbeeld aan een oude vaas met kleine barstjes, een boom die door de jaren heen een bijzondere vorm heeft gekregen of de rimpeltjes die ontstaan wanneer iemand lacht.
Volgens wabi-sabi hoeft iets niet perfect te zijn om waardevol of mooi te zijn. Verandering, ouder worden en imperfecties horen nu eenmaal bij het leven. En dat geldt natuurlijk ook voor onszelf! Je hoeft niet altijd alles goed te doen, voortdurend te groeien of precies te voldoen aan het plaatje dat je in je hoofd hebt.
Probeer het zelf: Sta eens stil bij iets waar je erg kritisch op bent bij jezelf. Moet dat echt perfect zijn? Of kun je proberen wat milder naar jezelf te kijken?
Welke Japanse wijsheid spreekt jou het meest aan?
Misschien vind je het lastig om dingen los te laten, of ben je soms net iets te streng voor jezelf. Dan kun je vast iets leren van deze Japanse wijsheden! Want hoewel ze allemaal een andere betekenis hebben, laten ze ons zien dat we niet altijd alles perfect hoeven te doen of steeds maar meer moeten bereiken om gelukkig te zijn.
Soms zit geluk juist in de kleine dingen. Een rustig momentje voor jezelf, een mooie herinnering of een fijne wandeling in de natuur. Dingen waar we in de drukte van alledag misschien niet altijd bij stilstaan. Dus probeer wat vaker bewust te genieten van die momenten, want juist die maken het leven zo mooi!
