Wat zijn angstgedachten en hoe laat je ze los?

Angstige gedachten kunnen voelen alsof ze je leven overnemen. Ze blijven maar komen, spelen rampscenario’s af en houden je continu ‘op scherp’. Ik herken het zelf ook: ik kan snel van het negatieve uitgaan, of bang zijn dat anderen iets van me vinden. En hoe harder ik dan probeer die gedachten te controleren of weg te duwen, hoe sterker ze juist lijken te worden. Maar wat als angstgedachten niet het probleem zijn en mijn reactie erop wél?

In dit artikel ontdek je waarom angstige gedachten zo verslavend kunnen zijn én hoe je leert loskomen van dit patroon. De inzichten uit dit artikel komen uit het boek Addicted to anxiety van Owen O’Kane.

Waarom spelen angstgedachten zo’n grote rol?

Onze geest is een krachtig hulpmiddel. Dankzij ons denkvermogen kunnen we plannen, creëren en problemen oplossen. Maar dezelfde geest kan ook tegen ons werken.

Onderzoek laat zien dat we dagelijks tienduizenden gedachten hebben, waarvan een groot deel negatief is. Veel van deze gedachten worden aangestuurd door angst. Angst en denken zijn dan ook sterk met elkaar verbonden.

Angst wordt gevoed door gedachten
En gedachten worden gevoed door angst

Zo ontstaat een vicieuze cirkel.

Hoe ontstaan angstgedachten in ons brein?

In je hersenen speelt de amygdala een belangrijke rol. Dit gebied is verantwoordelijk voor het herkennen van gevaar. Zodra de amygdala alarm slaat, wordt je lichaam in de vecht-, vlucht- of bevriesstand gezet.

Gezonder leven?

Mis nooit meer gezonde recepten en gezonde artikelen. Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en ontvang een gratis exemplaar van ons online magazine. 27.000 mensen gingen je voor!

Meld mij aan

• Voornaam *
• 7 + 0 = *
• Email
• E-mailadres *

Bij écht gevaar is dit levensreddend, maar bij angstklachten raakt dit systeem overactief.

De geest probeert je te beschermen door scenario’s te bedenken:

• Wat als dit misgaat?

• Wat als ik ziek ben?

• Wat als ik de controle verlies?

Deze gedachten zijn logisch, maar vaak gebaseerd op angst en niet op feiten.

Waarom zijn angstgedachten verslavend?

Veel mensen met angstklachten raken onbewust gehecht aan hun gedachten: denken voelt veilig en piekeren geeft een gevoel van controle. Daardoor kan een rustige geest juist onrustig aanvoelen.

Angstgedachten hebben vaak vier herkenbare eigenschappen:

1. Drama

Ze denken meteen in het ergste scenario. Van een kleine twijfel naar een complete rampfilm in je hoofd.

2. Details

Elke gedachte wordt tot in de puntjes uitgeplozen, inclusief tegenargumenten voor elk rationeel inzicht.

3. Afleiding

Angstgedachten duiken vaak onverwachts op en trekken je volledig weg uit het moment.

4. Secundaire winst

Ze beloven veiligheid. “Als ik hier maar genoeg over nadenk, ben ik voorbereid.” En precies dát maakt ze zo verleidelijk.

Lees ook: Laat angst los met de Let Them Theory

Wist je dat je angst sterker kan worden als je je gedachten als vijand ziet?

Veel mensen gaan de strijd aan met hun gedachten:

• Ze proberen ze te onderdrukken

• Ze analyseren ze eindeloos

• Ze vechten ertegen

• Of ze geloven alles wat ze denken

Maar hoe harder je vecht, hoe sterker de angst wordt. Angstgedachten hebben vaak een beschermende intentie. Door ze als vijand te zien, houd je de angst onbewust in stand.

Hoe ontwikkel je een nieuwe relatie met je gedachten?

Het doel is niet om gedachten te stoppen, weg te duwen of te vervangen door ‘positieve gedachten’. De echte doorbraak zit in dit inzicht:

Je hébt gedachten, maar je bént ze niet.

Gedachten zijn mentale gebeurtenissen. Ze zeggen niets over wie jij bent als persoon.

Hoe leer je problematische gedachten kennen?

Niet alle gedachten zijn een probleem. Denken helpt ons bij:

• beslissingen nemen

• plannen maken

• dromen en fantaseren

Maar angstige gedachten voelen anders:

• ze blijven hangen

• ze roepen onrust op

• ze willen aandacht

Belangrijk om te weten: Iedereen heeft soms donkere, vreemde of zelfs schokkende gedachten. Dat is normaal. Het probleem ontstaat pas wanneer je er betekenis aan geeft.

Waarom helpt loslaten?

Loslaten klinkt simpel, maar voelt vaak onmogelijk. Zeker bij angst.

Toch laat onderzoek zien:

• ongeveer 90% van onze zorgen komt niet uit

• en die andere 10% is meestal minder erg dan gedacht

Loslaten betekent niet dat je naïef bent. Het betekent dat je bewust kiest om niet mee te gaan in angstverhalen.

Wat zijn de 4 stappen om los te komen van angstgedachten?

1. Erkennen

Zie de gedachte voor wat het is: een gedachte.

2. Alert zijn op oude gewoonten

Je brein wil terug naar het bekende patroon. Dat voelt logisch, maar je hoeft er niet aan toe te geven.

3. Observeren

Kijk naar je gedachten alsof je een buitenstaander bent. Wat gebeurt er als je ze alleen waarneemt?

4. Loslaten

Je hebt altijd een keuze:

• vasthouden en onrust voelen

• of loslaten en ruimte creëren

Wat verandert er als je je gedachten niet langer gelooft?

Angstgedachten kunnen je flink bezighouden. Maar je hoeft ze niet weg te duwen of te bestrijden. Door ze te laten komen en weer te laten gaan, ontstaat vaak vanzelf wat meer rust.