Meer lezen over dit onderwerp, kijk dan eens naar dit boek:
Blijf op gewicht na afslankmedicatie
Is het mogelijk om op gewicht te blijven na het stoppen met Ozempic?
Afvallen met medicijnen als Ozempic kan behoorlijk snel gaan. Maar wat gebeurt er als je eenmaal je streefgewicht hebt bereikt en stopt met de medicatie? Kun je dan op gewicht blijven? Het korte antwoord is: ja, dat is mogelijk. Maar het kan wel een stuk lastiger worden. Onderzoek laat namelijk zien dat veel mensen na het stoppen weer een deel van het verloren gewicht aankomen. Hoe komt dat en wat kan helpen om je gewicht wél zo goed mogelijk te behouden?
De inzichten uit dit artikel komen uit het boek Blijf op gewicht na afslankmedicatie van Dr. Linia Patel.
Wat gebeurt er als je stopt met Ozempic?
Medicijnen als Ozempic kunnen ervoor zorgen dat je minder honger hebt, sneller verzadigd bent en minder behoefte hebt aan eten. Dat kan het makkelijker maken om minder te eten en gewicht te verliezen. Maar die ondersteuning blijft niet zomaar bestaan wanneer je met de medicatie stopt. En dat is ook terug te zien in onderzoek.
In een STEP 1-studie gebruikten deelnemers 68 weken lang semaglutide en verloren ze gemiddeld 17,3 procent van hun lichaamsgewicht. Een jaar nadat ze waren gestopt, hadden ze gemiddeld ongeveer twee derde van het verloren gewicht weer teruggekregen. Een vergelijkbaar patroon werd gezien bij tirzepatide. Mensen die het medicijn bleven gebruiken, vielen verder af. De groep die ermee stopte, kwam juist weer aan.
Dat betekent niet dat iedereen na het stoppen automatisch weer op het oude gewicht uitkomt. Hoeveel gewicht je na het stoppen weer aankomt, verschilt per persoon. Zo kan het onder andere uitmaken hoeveel en hoe snel je bent afgevallen, hoeveel spiermassa je hebt behouden en welke gezonde gewoontes je tijdens het gebruik van de medicatie hebt opgebouwd.
Waarom kun je na het stoppen weer aankomen?
Als je na het stoppen met Ozempic hetzelfde blijft eten, kun je je nieuwe gewicht toch gewoon vasthouden? Helaas is het niet zo simpel. Als je flink bent afgevallen, verandert er namelijk van alles in je lichaam. Zo verdwijnen je vetcellen niet, maar worden ze kleiner. Hierdoor daalt onder andere de hoeveelheid leptine in je lichaam. Dit hormoon geeft je hersenen normaal gesproken een signaal over hoeveel energie er beschikbaar is. Daalt het leptineniveau, dan kan je lichaam het gevoel krijgen dat de energiereserves moeten worden aangevuld. Hierdoor kun je meer honger krijgen en sterker naar eten verlangen.
Tegelijkertijd kan je lichaam na gewichtsverlies zuiniger met energie omgaan. Je energieverbruik kan daardoor lager worden dan je op basis van je lichaamsgewicht zou verwachten. Dit wordt ook wel adaptieve thermogenese genoemd. Op gewicht blijven is daardoor niet alleen een kwestie van discipline of wilskracht. Na gewichtsverlies kunnen verschillende processen in je lichaam er namelijk voor zorgen dat je makkelijker weer aankomt.
Gezonder leven?
Mis nooit meer gezonde recepten en gezonde artikelen. Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en ontvang een gratis exemplaar van ons online magazine. 35.000 mensen gingen je voor!
Ook je eetlust kan weer veranderen
En dan is er nog iets wat je waarschijnlijk vrij snel merkt, namelijk je eetlust. GLP-1-medicatie kan ervoor zorgen dat je minder honger hebt, maar kan ook de zogenoemde foodnoise verminderen. Daarmee wordt bedoeld dat je veel met eten bezig bent of er regelmatig aan denkt, ook als je niet per se honger hebt. Stop je met de medicatie, dan kan die foodnoise weer sterker worden. Ook kun je merken dat je vaker honger of trek krijgt. Het effect van de medicatie op je eetlust valt namelijk steeds verder weg, waardoor je lichaam weer sterker op hongersignalen kan reageren.
Juist dan worden de gewoontes die je tijdens het afvallen hebt opgebouwd extra belangrijk. Heb je bijvoorbeeld geleerd hoe je maaltijden samenstelt die goed verzadigen? Beweeg je regelmatig? En heb je manieren gevonden om met stress- of emotie-eten om te gaan? Hoe meer gezonde gewoontes je tijdens het gebruik van de medicatie al hebt opgebouwd, hoe beter je voorbereid bent op de periode na het stoppen.
Lees ook: Natuurlijk alternatief voor Ozempic: de kracht van vezels en GLP-1
Kun je na Ozempic op gewicht blijven?
Ja, het is dus mogelijk om na het stoppen met Ozempic op gewicht te blijven, maar voor veel mensen is dat niet makkelijk. Opnieuw aankomen komt regelmatig voor, onder andere doordat je lichaam na gewichtsverlies allerlei processen in gang zet die gewichtsbehoud lastiger kunnen maken. Het helpt daarom om afvallen en op gewicht blijven als twee verschillende fases te zien. Tijdens het afvallen kan de medicatie een belangrijke rol spelen bij het verminderen van je eetlust. Stop je ermee, dan worden andere dingen belangrijker, zoals je voeding, beweging, spiermassa en de gewoontes die je hebt opgebouwd.
Voor sommige mensen kan het langdurig gebruiken van GLP-1-medicatie een optie zijn, terwijl anderen ervoor kiezen om volledig te stoppen. Wat het beste bij jou en je situatie past, kun je samen met je behandelend arts bepalen.
Bescherm je spiermassa
Wil je je gewicht na het stoppen zo goed mogelijk behouden? Kijk dan ook naar je spieren. Tijdens het afvallen verlies je namelijk niet alleen vet, maar je kunt ook spiermassa kwijtraken. En als je vervolgens weer aankomt, komt dat gewicht niet automatisch terug in dezelfde verhouding.
Zo bleek uit onderzoek onder vrouwen na de menopauze dat 88 procent van het gewicht dat na een dieet terugkwam uit vet bestond en slechts 12 procent uit vetvrije massa. Dat is belangrijk, want spieren spelen juist een rol bij je stofwisseling en gewichtsbehoud. Daarnaast heb je ze natuurlijk nodig om sterk en fit te blijven. Voldoende eiwitten eten en regelmatig aan krachttraining doen kunnen daarom belangrijke onderdelen zijn van je aanpak na het stoppen.
Lees ook: Kunnen afslankmiddelen als Ozempic het risico op kanker verhogen?
Kies een manier van eten die je kunt volhouden
En dan de grote vraag: wat kun je het beste eten om op gewicht te blijven?
Helaas bestaat er niet één perfect dieet dat je na het stoppen kunt volgen. Er is namelijk nog maar weinig onderzoek gedaan naar welke manier van eten het beste helpt om je gewicht na GLP-1-medicatie te behouden. Het onderzoek dat er wél is, kijkt vooral naar koolhydraatarme eetpatronen. Die kunnen helpen bij vetverlies en het verbeteren van de insulinegevoeligheid, vooral bij mensen met obesitas of stofwisselingsproblemen. Toch betekent dat niet dat je na het stoppen ineens heel streng koolhydraatarm moet gaan eten. Zo’n eetpatroon kan namelijk best lastig zijn om langere tijd vol te houden. En uiteindelijk heb je weinig aan een manier van eten die misschien goed werkt op papier, maar niet bij jouw dagelijks leven past.
Een flexibeler eetpatroon, bijvoorbeeld gebaseerd op de mediterrane manier van eten, kan daarom een praktischere basis zijn. Denk aan voldoende eiwitten, vezelrijke koolhydraten, gezonde vetten en veel verschillende plantaardige producten. Het belangrijkste is uiteindelijk dat je een manier van eten vindt die je gezondheid ondersteunt, bij je dagelijks leven past én die je voor langere tijd kunt volhouden.
Kijk verder dan alleen voeding
Op gewicht blijven draait bovendien niet alleen om voeding. Ook slaap, stress, emoties en je omgeving kunnen invloed hebben op hoe makkelijk of moeilijk je bepaalde gewoontes volhoudt. Slaap je bijvoorbeeld structureel maar vijf uur per nacht? Dan kan dat invloed hebben op je hongerhormonen, energie en herstel en eetbuien in de hand werken.
Ook je relatie met eten is belangrijk. Waarom eet je wanneer je eet? Wat gebeurt er als je gestrest, moe of verdrietig bent? En welke gewoontes kun je óók volhouden tijdens drukke weken waarin alles anders loopt dan gepland?
Je hoeft het echt niet iedere dag perfect te doen. Veel belangrijker is dat je gewoontes vindt die bij je leven passen en die je ook op de lange termijn kunt volhouden.
Lees ook: Ozempic bijwerkingen: wat je moet weten voordat je begint
Op gewicht blijven? Bereid je voor op de periode daarna
Stoppen met Ozempic betekent dus niet automatisch dat je alle verloren kilo’s weer aankomt. Maar op gewicht blijven kan wel moeilijker worden zodra de ondersteuning van de medicatie wegvalt. Je eetlust kan toenemen, foodnoise kan terugkomen en je lichaam kan na gewichtsverlies zuiniger omgaan met energie. Daarom is het slim om al vóór het stoppen na te denken over de volgende fase.
Bescherm je spiermassa, eet voedzaam en voldoende, blijf bewegen en kijk ook naar slaap, stress en je relatie met eten. En misschien wel het belangrijkste: kies gewoontes die je niet alleen een paar weken, maar ook maanden en jaren kunt volhouden.
Overweeg je te stoppen met Ozempic of andere GLP-1-medicatie? Doe dit dan in overleg met je behandelend arts. Zo kun je samen kijken welke aanpak het beste past bij jouw gezondheid en situatie.
