Meer lezen over dit onderwerp, kijk dan eens naar dit boek:
Eet beter voor je maag en darmen met huisarts Tamara de Weijer
Last van een prikkelbare darm? Zo kun je klachten verminderen
Buikpijn, een opgeblazen gevoel, diarree of juist verstopping; veel mensen hebben weleens last van hun darmen. Maar wanneer deze klachten regelmatig terugkomen en langere tijd aanhouden, kan er sprake zijn van het prikkelbare darmsyndroom (PDS). PDS komt vaker voor dan veel mensen denken. Naar schatting heeft ruim 10 procent van de Nederlanders er last van. Toch is het exacte aantal moeilijk vast te stellen, omdat lang niet iedereen met klachten naar de huisarts of specialist gaat.
De inzichten uit dit artikel komen uit het boek Eet beter voor je maag en darmen met huisarts Tamara de Weijer.
Wat is het prikkelbare darmsyndroom?
Bij PDS functioneren de darmen anders dan normaal, zonder dat er bij onderzoek zichtbare afwijkingen worden gevonden. Een arts stelt de diagnose vaak wanneer klachten langdurig aanwezig zijn, terwijl onderzoeken geen duidelijke lichamelijke oorzaak laten zien.
Veelvoorkomende klachten bij PDS zijn:
- buikpijn of darmkrampen
- een opgeblazen gevoel
- diarree, verstopping of een combinatie van beide
- winderigheid
- een onrustig gevoel in de buik
De klachten kunnen per persoon verschillen en vaak ook wisselen van dag tot dag.
Hoe ontstaat PDS?
De precieze oorzaak van PDS is nog niet helemaal duidelijk. Wel denken onderzoekers dat meerdere factoren een rol spelen. Zo lijken de darmen bij mensen met PDS gevoeliger te reageren op prikkels. Ook kunnen de darmspieren sneller of juist trager bewegen dan normaal. Daarnaast spelen leefstijl en voeding vaak een belangrijke rol.
Factoren die invloed kunnen hebben op het ontstaan of verergeren van PDS zijn onder andere:
Gezonder leven?
Mis nooit meer gezonde recepten en gezonde artikelen. Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en ontvang een gratis exemplaar van ons online magazine. 30.000 mensen gingen je voor!
- stress
- alcohol
- roken
- te weinig beweging
- vezelarme of eenzijdige voeding
- een eerdere buikgriep of darminfectie
De verbinding tussen de hersenen en de darmen speelt hierbij waarschijnlijk ook een belangrijke rol. Niet voor niets worden de darmen soms het ‘tweede brein’ genoemd.
Bekijk eens deze masterclass: Meer energie en een gezonde darmflora met Inge van der Wurff
Wat is de invloed van voeding bij PDS?
Hoewel er geen standaard dieet bestaat dat voor iedereen met PDS werkt, merken veel mensen wel dat voeding invloed heeft op hun klachten. Gezond en gevarieerd eten kan helpen om de darmen rustiger te houden.
Zo bleek uit de pilotstudie IBD, eet je mee? dat mensen met de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa meer energie en kwaliteit van leven ervaarden door zo onbewerkt en gevarieerd mogelijk te eten. Bij een deel van de deelnemers daalden zelfs de ontstekingswaarden in het bloed. Hoewel PDS iets anders is dan Crohn of colitis ulcerosa, onderstreept dit onderzoek wel hoe belangrijk voeding kan zijn voor gezonde darmen.
Wat kun je beter eten voor je darmen?
Volgens de richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad is het belangrijk om vooral onbewerkte en vezelrijke voeding te eten.
Denk bijvoorbeeld aan:
- veel groenten en fruit
- volkorenproducten
- peulvruchten
- noten en zaden
- voldoende water
- gefermenteerde producten zoals yoghurt, kefir of zuurkool
Ook voedingsmiddelen met prebiotica en probiotica kunnen gunstig zijn voor de darmflora. Voorbeelden hiervan zijn havermout, banaan, appel, ui, knoflook, asperges en prei.
Daarnaast kan het helpen om:
- rustig te eten
- goed te kauwen
- regelmaat aan te houden
- stress te verminderen
- voldoende te bewegen
Wat voor de één werkt, hoeft overigens niet automatisch voor iemand anders te werken. Daarom kan het verstandig zijn om samen met een arts of diëtist te kijken welke voeding jouw klachten beïnvloedt.
Wanneer moet je naar de huisarts?
Heb je regelmatig buikklachten die lang aanhouden of erger worden? Bespreek dit dan altijd met je huisarts. Zeker wanneer je ook last hebt van onverklaarbaar gewichtsverlies, bloed bij de ontlasting of ernstige vermoeidheid.
PDS is niet gevaarlijk, maar de klachten kunnen wel veel invloed hebben op je dagelijks leven. Gelukkig kunnen voeding, leefstijl en stressmanagement vaak helpen om meer grip op je klachten te krijgen.
